آموزش بورس

انواع شاخص ها در بورس و بررسی آن

یقیناً شما هم در حین بررسی اخبار به تیتر هایی همچون صعود و یا سقوط شاخص بورس تهران برخورد کرده اید . از طرفی دیگر اگر جزو افراد تازه کار در بورس باشید حتماً عبارت شاخص بورس را شنیده اید . البته این شاخص محدود به یک مورد نمی شود و ما چندین نوع شاخص داریم که هر کدام از آن ها برای بررسی انواع مختلف سهام به کار می روند. ما در این مطلب به انواع شاخص ها در بورس و بررسی آن می پردازیم لذا اگر شما هم جزو افرادی هستید که به دنبال اطلاعات بیشتری در این زمینه هستید، بهتر است تا انتهای این متن ما را همراهی کنید .

شاخص به چه معناست ؟

قبل از اینکه به سراغ انواع شاخص ها در بورس و بررسی آن برویم بهتر است با خود شاخص آشنا شوید و بدانید که اصلاً شاخص چه معنایی می دهد . در واقع معنی لغوی شاخص عبارت است از عددی که میانگین ارزش یک مجموعه از دارایی ها و یا اقلام را نشان می دهد که بر حسب درصدی از همان میانگین است که در یک فاصله زمانی مشخص به دست آمده است. اگر چه تعریف فوق تا حدی گنگ و نامفهوم جلوه می کند اما می توان بطور ساده عنوان کرد که شاخص در واقع یک میانگین از تعدادی متغیر است و شاخص به نحوی نشان دهنده ی وضعیت کلی این متغیر ها می باشد . این موضوع سبب شده است تا بسیاری شاخص را نماینده این متغیر ها بدانند .

در بورس نیز شاخص نماینده یک سری متغیر به نام سهم است . به عبارت ساده تر شاخص میانگینی از سهم های موجود در بورس است که هر روزه مورد معامله قرار می گیرند و رشد و یا سقوط این شاخص در واقع به معنی تغییر جهت میانگین سهم ها به همان جهت است . این موضوع سبب شده است تا بسیاری شاخص را به عنوان فاکتوری از وضعیت کلی بازار بدانند و همین مورد اهمیت آن را بیشتر نموده است . از طرفی دیگر این شاخص ها می توانند وضعیت گذشته و حال بازار را نشان دهند و حتی می توان به وسیله تحلیل آن ها، جهت آینده بازار را هم پیش بینی نمود .

انواع شاخص در بورس تهران

در بازار بورس ایران هم شاخص های مختلفی برای بررسی وضعیت کلی سهم ها ایجاد شده است که هر کدام از آن ها به نحوی برای فعالان این بازار اهمیت دارد . این شاخص ها می توانند یک چشم انداز کلی از جهت فعلی بازار را ارائه دهند و اطلاعات مفیدی را در رابطه با روند آینده قیمت به شما ارائه دهند . البته برای اینکه بتوانید هر یک از این شاخص ها را تحلیل کنید، باید ابتدا بدانید که کارکرد هر کدام از این شاخص ها به چه صورت است و بیانگر چه اطلاعاتی می باشند .

انواع شاخص در بورس تهران

انواع شاخص در بورس تهران

بطور کلی حدود چند نوع شاخص در بورس ایران وجود دارد که اهمیت بسیار بالایی دارند و تحلیل دقیق آن ها می تواند اطلاعات بسیار ارزشمندی را به شما ارائه دهد. انواع شاخص ها در بورس ایران شامل موارد زیر است :

  1. شاخص کل قیمت
  2. شاخص صنعت و شاخص مالی
  3. شاخص قیمت و بازده نقدی
  4. شاخص قیمت هم وزن یا کل هم وزن
  5. شاخص سهام آزاد شناور(TEFIX)
  6. شاخص 30 شرکت بزرگ
  7. شاخص 50 شرکت فعال
  8. شاخص بازده نقدی

این موارد در واقع مشروحی از انواع شاخص موجود در بورس ایران است که هر کدام اطلاعات بسیار ارزشمندی را به سرمایه گذاران ارائه می دهند . البته برای دسترسی به این اطلاعات باید بتوانید به خوبی آن ها را تحلیل و بررسی نمایید. در ادامه این مطلب ما به بررسی هر یک از این شاخص های می پردازیم و کارکرد هر یک از آن ها را برای شما عزیزان شرح می دهیم .

شاخص کل قیمت

شاخص کل قیمت را می توان یکی از مهم ترین انواع شاخص در بورس ایران ایران دانست . این شاخص در واقع همان چیزی است که شما در اخبار آن را می شنوید و به نحوی نشان دهنده صعود و یا سقوط بازار بورس تهران است. این شاخص در واقع بیانگر بازدهی سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس است و نشان دهنده میانگین سود سرمایه گذاران می باشد. در رابطه با شاخص کل دو نکته حائز اهمیت است. اول اینکه در این شاخص حجم سود پرداختی به سهامداران اثر داده نمی شود و دوم اینکه تغییرات شاخص کل قیمت مهم تر از رقم آن است .

شاخص کل قیمت

شاخص کل قیمت

برای مثال هنگامی که می گویم شاخص کل قیمت 10 درصد رشد داشته است، یعنی میانگین تغییرات قیمت سهم های موجود در بازار بورس نسبت به سال پایه 10 درصد رشد داشته است . این سال پایه در واقع برای بورس ایران از سال 1369 محاسبه می شود و اعداد نسبت به آن محاسبه می شوند. فرمول محاسبه شاخص کل قیمت از تقسیم ارزش جاری بازار سهام در زمان محاسبه بر ارزش بازار سهام در سال پایه به دست می آید که در 100 ضرب می شود . بر طبق این فرمول هر اندازه که شرکت ها بزرگتر و دارای سرمایه بیشتری باشند، تاثیری بیشتری هم بر روی شاخص قیمت کل قرار می دهند .

شاخص صنعت و شاخص مالی

شاخص صنعت و شاخص مالی یکی دیگر از انواع شاخص در بازار بورس ایران است . این شاخص هم در واقع نشان دهنده دو دسته اصلی شرکت های بورسی است . بطور کلی می توان گفت که در بازار بورس ایران شرکت ها در دو دسته مالی و صنعتی قرار دارند. در دسته صنعتی شرکت های خودرو سازی و معادن و…. و در دسته مالی هم بانک ها و موسسات و بیمه و سایر شرکت ها حضور دارند . تمام شرکت های موجود در بورس ایران را می توان در یکی از دو دسته فوق قرار داد و به همین جهت است که تغییرات میانگین هر دسته می تواند اطلاعات مناسبی به ما بدهد. به عبارت ساده تر این شاخص بیانگر میزان تغییرات سهم های شرکت های هر دسته می باشد که یک برآیند کلی را به تحلیلگران می دهد.

نحوه محاسبه شاخص صنعت و شاخص مالی همانند شاخص کل قیمت می باشد و میانگین موزون شرکت های فعال در این دو دسته می باشد . تنها تفاوت این شاخص با شاخص قبلی در تعداد شرکت های موجود در فرمول می باشد که در این شاخص کمتر می باشد و لذا عدد آن هم متفاوت است .

 شاخص قیمت و بازده نقدی

شاخص قیمت و بازده نقدی یکی دیگر از انواع شاخص در بازار بورس ایران است که نسبت به موارد قبلی اطلاعات بیشتری را ارائه می دهد . این شاخص در واقع بیانگر بازدهی کل بازار بورس و اوراق بهادار تهران است که حجم بیشتری از پارامتر ها را در خود جای می دهد. بسیاری از افراد این شاخص را هم تحت عنوان شاخص TEDPIX هم می شناسند که در واقع اسم علمی آن است . قبل از اینکه بخواهیم پارامتر ها و فرمول محاسبه این شاخص را برای شما عزیزان شرح دهیم باید ابتدا انواع سود در بازار بورس ایران را بدانید .

بطور کلی در بازار ایران برای هر سهم دو نوع سود دهی وجود دارد . یک نوع سود از افزایش قیمت آن سهم حاصل می شود و دیگری از سود نقدی مصوب در مجامع به دست می آید . شیوه محاسبه این شاخص هم مانند شاخص کل قیمت است با این تفاوت که در مخرج کسر علاوه بر قیمت سهام در سال پایه ، سود نقدی پرداخت شده در همان سال هم ذکر می شود .

شاخص قیمت هم وزن یا کل هم وزن

این شاخص را می توان از مهم ترین و البته جدید ترین شاخص های موجود در بازار بورس ایران دانست که نکات بسیار زیادی را از ماهیت کلی بازار نشان می دهد . این شاخص در سال 93 ایجاد شد و می تواند تصویر دقیق تری از شاخص کل بورس را نشان دهد . در این شاخص تمام شرکت های کوچک و بزرگ بصورت هم وزن و برابر بر روی تغییرات شاخص  اثر می گذارند . به عبارت ساده تر میزان رشد یک شرکت کوچک به اندازه رشد یک شرکت بزرگ بر روی شاخص اثر می گذارد .

شاخص قیمت هم وزن یا کل هم وزن

شاخص قیمت هم وزن یا کل هم وزن

تحلیل شاخص قیمت هم وزن یا کل هم وزن اهمیت بسیار زیادی دارد و مقایسه آن با شاخص کل قیمت می تواند اطلاعات بسیار زیادی را به ما نشان دهد. برای مثال وقتی شاخص کل مثبت باشد اما این شاخص یک عدد منفی باشد، متوجه خواهیم شد که روند کلی بازار نزولی بوده اما تنها تغییرات قیمت سهام چند شرکت بزرگ مثبت بوده است .

شاخص سهام آزاد شناور(TEFIX)

شاخص سهام آزاد شناور(TEFIX) یکی دیگر از انواع شاخص در بازار بورس ایران است که ممکن است در روز های اولیه کار در بورس ایران به مراتب آن را بشنوید . قبل از اینکه به سراغ بررسی این شاخص برویم باید بدانید که بطور کلی در بورس ایران سهام هر شرکت در اختیار دو گروه از خریداران حقیقی و حقوقی قرار داد . خریداران حقیقی همان افراد عادی هستند و خریداران حقوقی شرکت ها و صندوق های سرمایه گذاری هستند که عموماً نفوذ بالایی در شرکت ها دارند و حجم بسیار زیادی از سهام هر شرکت را خریداری می نمایند .

شاخص سهام آزاد شناور(TEFIX) در واقع برای حذف رفتار سهامداران حقوقی ایجاد شده و بیانگر تغییرات قیمتی آن بخش از سهامی است که در اختیار سهامداران حقیقی قرار دارد . شیوه محاسبه این شاخص هم مانند شاخص های قبلی است با این تفاوت که در هر دو طرف کسر تنها میزان سهام افراد حقیقی ذکر می شود . این شاخص بهتر از سایر شاخص ها می تواند رفتار افراد در مواجه با تغییرات قیمت را نشان دهد .

شاخص 30 شرکت بزرگ

شاخص 30 شرکت بزرگ را می توان به عنوان یکی از موثر ترین شاخص های موجود در بازار بورس ایران قلمداد کرد . این شاخص در واقع میانگین تغییرات قیمت 30 شرکت بزرگ بورس ایران را نشان می دهد . لیست این 30 شرکت توسط سازمان بورس بروز رسانی و ارائه می شود. ملاک قرار گرفتن در این لیست ارزش شرکت ها می باشد . این ارزش گذاری از طریق محاسبه قیمت هر سهم و ضرب آن در تعداد سهم به دست می آید . این 30 شرکت می توانند تاثیر بسیار زیادی بر روی بازار بورس قرار دهند چرا که به تنهایی 70 درصد از سرمایه موجود در بورس تهران را به خود اختصاص می دهند. این موضوع در حالی است که این شرکت ها کمتر از 10 درصد کل تعداد شرکت های فعال در بورس را تشکیل می دهند.

شاخص 50 شرکت فعال

این شاخص را می توان یکی دیگر از انواع شاخص در بورس تهران دانست که به شدت مورد توجه فعالان این حوزه قرار دارد . این شاخص در واقع بیانگر رفتار 50 شرکت فعال در بورس است .لیست این 50 شرکت سه ماه یک بار توسط سازمان بورس و اوراق بهادار تهران ارائه می شود و ملاک انتخاب آن ها نقد شوندگی است . منظور از نقد شوندگی خرید و فروش سریع تر سهم های آنان می باشد . به هر اندازه که سهم های یک شرکت سریع تر خریداری و یا به فروش برسد، میزان نقد شوندگی آن هم افزایش می یابد . این شاخص در واقع میانگین تغییرات قیمت سهام این 50 سهم است.

شاخص 50 شرکت فعال

شاخص 50 شرکت فعال

شاخص بازده نقدی

این شاخص بیانگر میزان سود مصوب در مجامع است که به ازای هر سهم به سهامداران پرداخت شده است . این سود عموماً به سود نقدی معروف است و تاثیر زیادی بر روی قیمت آن سهم دارد . با توجه به تاثیر این سود بر روی قیمت کلی می توان گفت که ارتباط معنا داری بین این شاخص و شاخص های دیگر وجود دارد . به عبارت ساده تر هرچه این شاخص صعودی تر باشد، می توان انتظار بیشتری برای رشد روند کلی قیمت سهام داشت .

سخن آخر

هر روزه در بازار بورس ایران قیمت سهم ها تغییر می کند که این تغییرات می تواند به نفع یک عده و یا زیان عده ای دیگر باشد . بررسی روند کلی این تغییرات می تواند یک دید کلی از وضعیت حال و یا آینده قیمت را به ما بدهد . این روند کلی در واقع شاخص نام دارد که متناسب با بخش های مختلف بورسی تدوین شده است . شاخص های مختلفی در بازار بورس ایران وجود دارد که مهم ترین آن ها را در لیست فوق ارائه دادیم . تحلیل هر یک از این شاخص ها و بررسی آن ها در کنار قیمت ها و پارامتر های دیگر می تواند یک دید بسیار مناسب برای پیش بینی قیمت سهم ها را به ما ارائه دهد. ما در دوره های آموزشی خود بطور کامل رفتار این شاخص ها و نحوه تحلیل آن ها را برای شما عزیزان شرح داده ایم که می تواند تاثیر زیادی بر میزان سود دهی شما داشته باشد.

 

 

 

بیشتر یاد بگیرید  تحلیل بنیادی چیست و زیر مجموعه های آن

دیدگاهتان را بنویسید

You have to agree to the comment policy.